Backup to temat, który w małych firmach często wygląda tak: jest jakiś skrypt, coś się kopiuje na zewnętrzny dysk, nikt nie pamięta kiedy ostatnio to sprawdzał. Proxmox Backup Server (PBS) to bezpłatne narzędzie, które zamienia ten chaos w powtarzalny, weryfikowalny proces.
Czym jest Proxmox Backup Server?
PBS to osobna aplikacja (instalowana na dedykowanym węźle lub VM), zoptymalizowana wyłącznie pod backup środowisk Proxmox VE. Kluczowe cechy odróżniające od zwykłego backupu plikowego:
- Inkrementalne backupy na poziomie bloków — po pierwszym pełnym backupie kolejne zapisują tylko zmienione bloki dysku. Backup 100 GB VM po tygodniu pracy często zajmuje kilka GB na PBS.
- Deduplikacja — wspólne dane między VM (np. identyczny system operacyjny) są przechowywane raz. Oszczędność miejsca w środowiskach z kilkoma podobnymi maszynami bywa znaczna.
- Weryfikacja integralności — PBS może weryfikować sumy kontrolne backupów w tle, zanim będziesz potrzebować przywrócenia.
- Szyfrowanie — opcjonalne szyfrowanie backupów kluczem klienta. Dane na PBS są bezużyteczne bez klucza.
Instalacja i podłączenie do Proxmox VE
PBS instaluje się z osobnego ISO (do pobrania z proxmox.com) na dedykowanym węźle lub jako VM. Po instalacji w panelu Proxmox VE: Datacenter → Storage → Add → Proxmox Backup Server — wpisujesz IP, dane logowania i magazyn. Od tego momentu PBS pojawia się jako opcja w harmonogramie backupów.
Strategia 3-2-1 z PBS
Dobra strategia backupu to trzy kopie danych na dwóch różnych nośnikach, z jedną kopią poza lokalizacją. Proxmox ułatwia to przez:
- backup lokalny na PBS (kopia 1)
- replicację PBS na drugi serwer w tej samej sieci lub NAS (kopia 2)
- synchronizację PBS z zewnętrznym zasobem (S3, Backblaze B2) lub fizyczny dysk wywożony poza biuro (kopia 3)
Harmonogram, którego nie zapomnisz sprawdzić
W panelu Proxmox VE: Datacenter → Backup → Add. Ustaw harmonogram (np. codziennie o 2:00 w nocy), wybierz storage PBS, zaznacz VM do objęcia backupem i tryb (snapshot — najlepszy dla działających VM). Powiadomienia e-mail informują o wyniku każdego zadania.
Ważne: skonfiguruj też prune policy — ile wersji backupu trzymać. Przykładowa rozsądna polityka dla MŚP: 7 dziennych, 4 tygodniowych, 3 miesięcznych.
Test przywrócenia — krok, który większość pomija
Backup, który nigdy nie był testowany, nie jest backupem — jest nadzieją. Warto co kwartał odtworzyć jedną VM z PBS na izolowanym środowisku i sprawdzić, czy system startuje i dane są spójne. W PBS zajmuje to kilka kliknięć: wybierz backup → Restore → wskaż docelowy storage.
NIS2 wymaga dokumentowania testów ciągłości działania — regularny test przywrócenia z PBS to jeden z prostszych do udokumentowania elementów. Więcej o tym w artykule o dokumentacji NIS2 oraz w kolejnym wpisie cyklu o Proxmox i NIS2.
Konfiguracja PBS — zrób to raz, dobrze
Pierwsze uruchomienie PBS z właściwą polityką retencji i szyfrowaniem zajmuje kilka godzin. Zrobione dobrze — działa samodzielnie latami. Jeśli chcesz mieć PBS skonfigurowany prawidłowo od początku, bez eksperymentowania na danych produkcyjnych, skontaktuj się z nami. Wdrażamy PBS jako część pełnego środowiska Proxmox lub jako uzupełnienie istniejącej infrastruktury.