Dashboard dla zarządu w Grafanie: jeden ekran stanu firmy

Prezes średniej firmy produkcyjnej, z którą pracujemy, rzucił na spotkaniu: „Do żadnego Zabbixa się nie loguję. Chcę otworzyć jeden ekran i zobaczyć, czy mam się czym martwić”. Dział IT żyje wykresami, logami i alertami, bo tego wymaga jego robota. Zarząd chce trzech sekund i odpowiedzi na pytanie „czy firma działa”. Do tego służy dashboard w Grafanie, który budujesz dla osoby nadzorującej administratora.

Jeśli macie już Grafanę spiętą z Zabbixem, budowa takiego ekranu to głównie praca koncepcyjna. Dane już tam są. Gorzej z domyślnymi dashboardami Zabbixa i Grafany, bo robili je technicy dla techników: dziesiątki paneli, oś czasu z rozdzielczością do minuty, kolory odpowiadające severity alertu zamiast stanowi biznesu. Zarząd spojrzy na taki ekran raz i więcej do niego nie wróci.

Pytania zarządu

Zarząd zadaje pięć pytań, mniej więcej w tej kolejności. Pierwsze brzmi: czy kluczowe usługi działają. Poczta, ERP, sklep internetowy, VPN dla oddziałów. Że padł jeden z dwóch węzłów klastra, ich nie obchodzi, dopóki usługa jest dostępna. Drugie dotyczy tego, czy dzieje się coś, o czym powinni wiedzieć: ile jest otwartych incydentów i jak poważnych. Treść logu z firewalla nikogo tam nie interesuje.

Trzecie pytanie to granica wydolności infrastruktury. Dysk zapełniony w 96% albo backup, który od tygodnia rośnie, bo nikt nie czyści archiwów, to sygnały do zaplanowania budżetu, zanim coś się wywali. Czwarte: czy sytuacja się poprawia, czy pogarsza, bo jeden zielony wskaźnik z dzisiaj niewiele mówi bez kontekstu z ostatnich tygodni. Piąte: czy dane, na których firma opiera się codziennie, są bezpieczne, co sprowadza się do tego, czy ostatni backup się udał i kiedy go zrobiono.

Zawartość ekranu

Pięć bloków wystarcza, więcej zaczyna rozpraszać. Ten układ działa u naszych klientów niezależnie od branży.

Dostępność usług kluczowych. Lista pięciu, sześciu najważniejszych usług z jednym wskaźnikiem stanu (zielony, żółty, czerwony) i procentem dostępności z ostatnich 30 dni. Bez wykresów i timestampów, sama duża plama koloru z nazwą usługi. Na ten panel pada pierwsze spojrzenie, często jedyne.

Otwarte incydenty. Trzy liczby zamiast listy alertów z Zabbixa: krytyczne, ostrzeżenia, informacyjne. Jeśli macie wdrożony Wazuh, trafiają tu także sygnały bezpieczeństwa, na przykład liczba prób nieautoryzowanego dostępu czy zmian w plikach systemowych z ostatnich 24 godzin, zebrana do jednej cyfry bez surowego logu.

Wykorzystanie zasobów. Trzy paski: CPU, pamięć i przestrzeń dyskowa, uśrednione dla całej infrastruktury albo pokazane dla najważniejszego serwera. Próg żółty ustaw przy 75%, czerwony przy 90%, tak by zostawał realny czas na reakcję i nikt nie panikował o 3 w nocy.

Trend w czasie. Jeden wykres liniowy z liczbą incydentów albo dostępnością w ujęciu tygodniowym z ostatnich 3 miesięcy. Tylko ten panel ma historię, bo tylko tu ma ona sens dla zarządu: widać, czy sytuacja się stabilizuje po wdrożeniu i czy inwestycja w monitoring cokolwiek dała.

Status ostatniego backupu. Data, godzina, wynik (sukces lub błąd) i wielkość względem poprzedniego. Ten panel najczęściej ratuje skórę, gdy ktoś w końcu zapyta, czy mamy kopię z wczoraj.

Zasady projektowania

Poprawne dane to połowa sukcesu. Drugą połowę stanowi projekt ekranu i kilku zasad trzymamy się bez wyjątków.

Elementów ma być mało. Dashboard, który nie mieści się na jednym ekranie bez przewijania, jest za duży, bo zarząd scrollować nie będzie. Kolor służy do przekazania znaczenia: zielony, żółty, czerwony i koniec. Odcienie niebieskiego dla „informacji” rozmywają sygnał. Jeśli coś jest w porządku, świeci na zielono, kropka.

Najważniejsze idzie na górę, czyli dostępność usług jako pierwszy panel, bo to pytanie pada pierwsze. Szczegóły techniczne, jeśli w ogóle, lądują na dole. Nazwy zostaw ludzkie: „Serwer plików – Warszawa” zamiast FS-PROD-01. Którego serwera w szafie rack dotyczy wpis, czytelnik wiedzieć nie musi. Ważne, co ten serwer obsługuje. Odświeżanie ustaw co 5-10 minut. Przy odświeżaniu co minutę ekran sprawia wrażenie, że ciągle coś się dzieje, a widok zarządczy ma być spokojniejszy i bardziej wiarygodny.

Źródła danych w Grafanie

Podstawą jest oficjalnie wspierana wtyczka Zabbix dla Grafany, która odpytuje hosty, itemy i triggery bezpośrednio z bazy Zabbixa, bez pośredniego eksportu. Panele budujesz na zapytaniach w rodzaju „ostatnia wartość item X dla hosta Y” albo na agregacjach z wielu hostów naraz, co pozwala jednym panelem policzyć średnie obciążenie CPU całej infrastruktury. Dla sygnałów z Wazuh najprościej skonfigurować eksport zdarzeń do Elasticsearch albo OpenSearch (Wazuh i tak z niego korzysta wewnętrznie) i podpiąć go w Grafanie jako osobne źródło danych, agregując liczbę alertów bez pokazywania ich treści. Podejście jest uniwersalne. Gdy do tego samego Zabbixa trafiają też dane z automatyki budynkowej, temperatura serwerowni czy stan UPS-a mogą wylądować na dashboardzie zarządczym jako kolejny prosty wskaźnik zielony lub czerwony, bez osobnego narzędzia.

Osobny ekran dla audytora

Często pada pytanie, czy skoro dashboard już jest, nie wystarczy jeden uniwersalny. Nie wystarczy. Audytor NIS2 albo ISO 27001 szuka rzeczy odwrotnych niż zarząd: pełnej historii zdarzeń, dowodów, że incydent X wykryto o godzinie Y i zamknięto o godzinie Z, listy odstępstw od procedur, szczegółowych metryk zgodności z konkretnymi kontrolami. Potrzebuje filtrów po dacie, eksportu do PDF lub CSV i mnóstwa tabel, czyli przeciwieństwa estetyki „jednego rzutu oka”. W Grafanie zakłada się dla niego osobny dashboard, czasem w osobnym folderze z ograniczonym dostępem, na tych samych źródłach danych, ale z inną logiką prezentacji. Gdy upchniesz oba widoki na jednym ekranie, żadna z grup nie dostanie tego, czego potrzebuje.

Granice dashboardu

Klienci czasem biorą taki ekran za zamiennik nadzoru, więc powiedzmy to otwarcie: dashboard dla zarządu niczego nie monitoruje. Pokazuje wynik pracy Zabbixa, Wazuh i reguł alertowania, które ktoś musi skonfigurować, utrzymywać i obsługiwać 24/7. Przy źle ustawionych progach albo bez nikogo odbierającego powiadomienia w nocy zielony wskaźnik znaczy tylko tyle, że nikt jeszcze nie zauważył problemu. Ekran dla zarządu ma sens dopiero jako nakładka na działający, obsadzony proces monitoringu.

Następny wpis z serii schodzi z poziomu serwerów na stanowiska pracowników: wdrożymy Wazuh na Windows i w Active Directory, żeby monitoring obejmował logowania, zmiany uprawnień i podejrzaną aktywność tam, gdzie ludzie faktycznie pracują. Dobry dashboard zarządczy to zwykle dzień, dwa pracy przy działającym monitoringu. Na własną rękę, z domyślnymi szablonami, robi się to dłużej i z większą frustracją. W Zjawa.IT stawiamy monitoring razem z warstwą prezentacji pod klucz i dobieramy panele oraz progi do konkretnej firmy, a jeśli chcesz o tym pogadać, umów krótką rozmowę.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przewijanie do góry